Συνέντευξη ΑΠΕ

1. Εκφράζεται ανοιχτά στην πανεπιστημιακή κοινότητα προβληματισμός για την ομαλή διεξαγωγή της εκλογικής διαδικασίας, δεδομένης της ανεξήγητης αυτή τη χρονική στιγμή κλιμάκωσης των παρεμβάσεων ομάδας φοιτητών -πολύ μετά την ψήφιση του νόμου, στον οποίο παραπέμπουν οι φοιτητικές παρεμβάσεις και μόνο στο ΑΠΘ- και των πρόσφατων επεισοδίων χειροδικιών, που προκάλεσαν και εισαγγελική παρέμβαση. Υπάρχει ερμηνεία και συντεταγμένη άποψη στα πανεπιστημιακά όργανα -πέρα από κομματικές ή άλλες αναφορές του καθενός- για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών;

Κατ’ αρχάς, δεν είναι ανεξήγητη η αντίδραση αυτή, αλλά μάλλον αναμενόμενη. Εδώ και πολλά χρόνια, το λεγόμενο «κίνημα» βρισκόταν εν υπνώσει και αίφνης το βλέπουμε παντού. Όσοι παροικούμε στην Ιερουσαλήμ της Πανεπιστημιούπολης, γνωρίζουμε σε τι οφείλεται η κλιμάκωση αυτή ετούτη ακριβώς την περίοδο. Από ’κει και πέρα, η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, για πρώτη φορά ίσως στα χρονικά της, είναι ενωμένη απέναντι στις προκλήσεις αυτές και δεν πρόκειται να το βάλει στα πόδια, αλλά σύσσωμη θα κατέβει να ψηφίσει στις 11 Ιουνίου για να αναδείξει τις νέες Πρυτανικές Αρχές.

2. Ενδεχόμενη ακύρωση της ψηφοφορίας με κάλπη και επανάληψή της με ηλεκτρονική ψήφο θα συνιστά “ήττα” με την έννοια της παρεμπόδισης μιας δημοκρατικής διαδικασίας ή επιβεβαίωση ότι δεν έπρεπε να επανέλθουν οι φυσικές κάλπες; Δύναται να προφυλάξει την εύρυθμη λειτουργία των πανεπιστημιακών οργάνων μια συνολικά μεγαλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι δομές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης; Και πόσο αδιάβλητες είναι αυτές;

Είτε με κάλπες είτε με ηλεκτρονική ψηφοφορία, είμαι βέβαιος ότι η Πανεπιστημιακή Κοινότητα θα συμμετάσχει μαζικά στην ψηφοφορία αυτή, διότι αντιλαμβάνεται πως κάτι πρέπει ν’ αλλάξει επιτέλους. Ιδίως σε απάντηση της έξαρσης των φαινομένων βίας και παρανομίας στο campus. Από ’κει και πέρα, είναι βέβαιο ότι οι πανεπιστημιακοί πρέπει να ψηφίζουν ηλεκτρονικά, αύριο ίσως και η χώρα ολόκληρη. Πλην όμως, σε καμιά περίπτωση η προσφυγή στην ηλεκτρονική ψηφοφορία δεν πρέπει να γίνεται επειδή δεν μπορούμε να ασκήσουμε ελεύθερα το συνταγματικό μας δικαίωμα να εκλέξουμε τους πρυτάνεις μας με κάλπη για το λόγο ότι δεν μας το επιτρέπει μια χούφτα φωνασκούντων. Με άλλα λόγια, δεν θα κάνουμε ηλεκτρονική ψηφοφορία επειδή δεν μας αφήνουν οι δυνάμεις αυτές που κρατούν όμηρο την Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Θα κάνουμε ηλεκτρονική ψηφοφορία επειδή έτσι θα πρέπει να συμμετέχουμε στις εκλογικές μας διαδικασίες στο εξής. Τώρα όμως, επιβάλλεται να γίνουν οι εκλογές με κάλπη. Ή αυτοί ή εμείς.

3. Το σχόλιο του υπουργού Παιδείας για τα επεισόδια, ήταν ότι όταν το πόρισμα Παρασκευόπουλου για την παραβατικότητα στα Πανεπιστήμια τέθηκε υπόψη των Συγκλήτων -συμπεριλαμβανομένης και του ΑΠΘ- και δεν υπήρξε καμία απάντηση. Πώς τοποθετείστε έναντι των συμπερασμάτων και προτάσεων του πορίσματος; Και γιατί δεν υπήρξε απάντηση της Συγκλήτου, όπως ισχυρίζεται ο υπουργός;

Την απάντηση στο πόρισμα Παρασκευόπουλου την έχει δώσει η κοινωνία εδώ και πολύ καιρό. Λόγος για τον οποίο το 2011 ψηφίστηκε ένας νόμος από τα τέσσερα πέμπτα της Βουλής που κατήργησε το άσυλο. Αυτό το έκανε επειδή η κοινωνία και η πανεπιστημιακή κοινότητα στη χώρα το επέβαλαν. Η επόμενη διακυβέρνηση, πιστή στις ιδεοληψίες των πρώτων χρόνων της Μεταπολίτευσης, επανέφερε το άσυλο, με αποτέλεσμα σήμερα να αδυνατούμε να συνεδριάσουμε ως Σύγκλητος στο ΑΠΘ εδώ και πάνω από τρεις εβδομάδες, για το λόγο ότι μια χούφτα βιαιοπραγούντων εννοούν να μη μας το επιτρέπουν. Στις 11 Ιουνίου, η Πανεπιστημιακή Κοινότητα του ΑΠΘ θα στείλει μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις για το τι θα πρέπει να γίνει στον τομέα αυτό στη νέα διακυβέρνηση, η οποία ελπίζουμε πως θα ανταποκριθεί στη βούληση της ελληνικής κοινωνίας να καταργηθεί το άσυλο που προσφέρει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο στην παρανομία εντός των ΑΕΙ.

4. Η ανάδειξη μέσα από τη δημοσιοποίηση των προβλημάτων βίας, παραβατικότητας, διακίνησης ναρκωτικών στους χώρους του ΑΠΘ είναι ο τρόπος για να ασχοληθεί η Πολιτεία και οι αρμόδιοι φορείς με αυτά ή πλήττει την εικόνα του Πανεπιστημίου;

Καμιά εικόνα των ΑΕΙ δεν πλήττεται περισσότερο από όσο έχει ήδη πληγεί στα μάτια της Ελληνικής Κοινωνίας. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: στο πάρκο του ΑΠΘ δεν μπορείτε να έρθετε για περίπατο. Αναφορικά τώρα με το καθήκον της δημόσιας δύναμης να διασφαλίσει την τάξη εντός της Πανεπιστημιούπολης, όπως το κάνει σε οποιοδήποτε άλλο δημόσιο χώρο ή κτήριο, αυτό είναι και θέμα ενός στρεβλού θεσμικού πλαισίου που την εμποδίζει να το κάνει, αλλά και μιας παράδοσης αγκυρωμένης, όπως προείπα, στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, με την οποία επιτέλους θα πρέπει να τελειώνουμε, όπως και με την ίδια την Μεταπολίτευση.

5. Είναι η πρώτη φορά που η εκλογή του πρύτανη και των αντιπρυτάνεων στο ΑΠΘ θα γίνει από δύο ξεχωριστά ενιαία ψηφοδέλτια. Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο να κληθείτε να συνεργαστείτε με αντιπρυτάνεις με τους οποίους ενδεχομένως να διαφωνείτε στην προσέγγιση καίριων ζητημάτων, όπως το πανεπιστημιακό άσυλο, η διαχείριση ανθρώπινων και οικονομικών πόρων; Θα προτιμούσατε να έχετε τη δυνατότητα επιλογής των συνεργατών σας; Και εν πάση περιπτώσει, έχετε σκεφτεί πως θα αντιμετωπίσετε ενδεχόμενες αντίθετες απόψεις, αφού τώρα πλέον οι αντιπρυτάνεις θα είναι αιρετοί;

Διαφωνώ με το νέο σύστημα, διότι καταπολεμά την ταύτιση απόψεων της ομάδας των συναδέλφων που θα κληθούν να διοικήσουν το Πανεπιστήμιο. Και γνωρίζουμε όλοι στην Πανεπιστημιακή Κοινότητα για ποιο λόγο έγινε. Από ’κει και πέρα, όμως, στην περίπτωση του ΑΠΘ, πιστεύω πως οι συνάδελφοι που θα εκλεγούν στις θέσεις των Αντιπρυτάνεων, θα έχουν την ωριμότητα να στοιχηθούν πίσω από μια ενιαία πρυτανική γραμμή πλεύσης, για να οδηγήσουμε το καράβι του Πανεπιστημίου μας στην έξοδο από την κρίση, στην οποία βυθιζόμαστε ολοένα και περισσότερο. Είναι σαφές, παρόλα αυτά, ότι προτιμώ να διοικήσω το Πανεπιστήμιο με συναδέλφους, με τους οποίους έχω δώσει αγώνες για την μεταρρύθμιση της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Όποιος και να εκλεγεί, ωστόσο, προσωπικά, με την εμπειρία που διαθέτω, έχω εμπιστοσύνη στις ικανότητές μου να συνθέτω και να απελευθερώνω τις δημιουργικές δυνάμεις που έχει μέσα του ο καθένας που δουλεύει γύρω μου.

6. Η πρόσφατη πυρκαγιά στο κτίριο του Βιολογικού άνοιξε τη συζήτηση για την ασφάλεια των υποδομών του ΑΠΘ, τον σχεδιασμό και ετοιμότητα αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, αλλά και συνολικά για την ελλιπή συντήρηση των κτιρίων λόγω της παρατεταμένης υποχρηματοδότησης. Για ποιες σχολές και τμήματα επείγει να γίνουν συντηρήσεις κτιρίων ή και να εξευρεθούν νέοι χώροι; Έχουν εκφραστεί -και δημόσια- φόβοι από την πανεπιστημιακή κοινότητα ακόμη και για κτίρια από την περίοδο της δικτατορίας, που δεν κατασκευάστηκαν υπό κανονικές συνθήκες και δεν έχουν κατάλληλα αποκατασταθεί στατικά ακόμη, μετά τον σεισμό του 1978.

Δεν είναι εντελώς αβάσιμοι οι φόβοι που διατυπώνετε, πλην όμως δεν μπορώ από το βήμα αυτό να πάρω δημόσια θέσεις χωρίς να διαθέτω, πρώτον, τεκμηριωμένες απόψεις από ειδικούς πάνω στα θέματα αυτά και, δεύτερον, τις επιβεβλημένες τεχνικές λύσεις. Διαφορετικά, θα κινδυνολογούσα ανεύθυνα.

7. Πώς σχεδιάζετε να φέρετε περισσότερα χρήματα στο ΑΠΘ με δικές σας πρωτοβουλίες (προγράμματα, αξιοποίηση περιουσίας κ.λπ.) και τι περιμένετε από το κράτος;

Από το κράτος, δεν πρέπει να περιμένει κανείς πολλά, δεδομένου ότι, τον καιρό της κρίσης, η επιχορήγησή μας έπεσε από τα 70 δις στα 20! Για να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες μας, δεν θ’ ανακαλύψουμε ξανά τον τροχό. Τον έχουν ανακαλύψει όλα τα πανεπιστήμια του αναπτυγμένου κόσμου, στον οποίο φιλοδοξούμε ακόμη να ανήκουμε. Θα πρέπει, λοιπόν, να αυτοχρηματοδοτήσουμε τις ανάγκες μας και γι’ αυτό η Πολιτεία θα πρέπει να μας προσδώσει την αυτονομία που επιτάσσει το άρθρο 16 του Συντάγματος, ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τους (ανθρώπινους και υλικούς) πόρους που διαθέτουμε, για να χρηματοδοτήσουμε το Πανεπιστήμιό μας. Έχω προτείνει ήδη από τον Ιανουάριο στο προσωπικό μου ιστολόγιο τη δημιουργία ενός ΝΠΙΔ με τη μορφή ΑΕ του άρθρου 58 του ν. 4009/2011 και με ευχάριστη έκπληξη διαπίστωσα στον πρόσφατο νόμο για το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο της Κρήτης, ότι ο νομοθέτης το προβλέπει! Γιατί, λοιπόν, να μη γίνει κάτι τέτοιο και στο ΑΠΘ;

8. Το ΑΠΘ διαθέτει δομές διευκόλυνσης των καθηγητών στα γραφειοκρατικά προβλήματα υποβολής ερευνητικών προτάσεων, παρόλα αυτά το πλαίσιο λειτουργίας του ΕΛΚΕ κρίνεται ως το κυριότερο εμπόδιο στην διεξαγωγή έρευνας στο Πανεπιστήμιο. Τι μπορεί να βελτιωθεί, εφόσον το νομοθετικό πλαίσιο δεν αλλάξει;

Δεν πρέπει κατ’ αρχάς να προεξοφλούμε ότι το νομοθετικό πλαίσιο δεν θ’ αλλάξει ή ότι δεν μπορεί ν’ αλλάξει. Η έρευνα διενεργείται εδώ και 25 χρόνια έξω από το δημόσιο λογιστικό. Η επαναφορά της σε αυτό κινδυνεύει να την αφανίσει. Προσωπικά, θα συγκροτήσω μια εθνική συμμαχία για τον απεγκλωβισμό των ΕΛΚΕ από το δημόσιο λογιστικό, συνεργαζόμενος με τα άλλα ΑΕΙ της χώρας και τα ερευνητικά κέντρα της ΓΓΕΤ. Σε περίπτωση που δεν καταφέρουμε να επαναφέρουμε την έρευνα στο προηγούμενο καθεστώς της, θα ζητήσω την απεξάρτηση του ΝΠΙΔ για το οποίο έκανα λόγο στην προηγούμενη απάντησή μου από την Γενική Κυβέρνηση, εις τρόπον ώστε να μεταφέρω ένα τμήμα της έρευνας και της παροχής υπηρεσιών σε αυτό. Η Πολιτεία δεν μπορεί να μας αρνείται και το ένα και το άλλο. Εκ παραλλήλου, είναι σαφές ότι θα βελτιώσω ό,τι μπορώ σε επίπεδο αποτελεσματικότητας της λειτουργίας του ΕΛΚΕ στο πλαίσιο του δημοσίου λογιστικού.

9. Αναζητώντας τη θέση του ΑΠΘ στον νέο ακαδημαϊκό χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και με αρκετά νέα Τμήματα για πολλές σχολές -κυρίως τις Πολυτεχνικές- τι προτεραιότητες έχετε; Τι προτείνετε π.χ. για τις μετεγγραφές, για την προστασία των επαγγελματικών δικαιωμάτων των φοιτητών σας;

Θεωρώ την πανεπιστημιοποίηση των ΤΕΙ αντισυνταγματική και το έχω διατυπώσει από τον Ιανουάριο στο ιστολόγιό μου, παραθέτοντας μάλιστα και σχετική νομολογία του ΣτΕ. Σε περίπτωση που η νομική μου υπηρεσία κρίνει ότι το ΑΠΘ έχει έννομο συμφέρον να στραφεί δικαστικά κατά των πράξεων που θα το βλάπτουν, ιδίως αναφορικά με τις μετεγγραφές φοιτητών από πανεπιστημιοποιημένα στο μεταξύ Τμήματα ΤΕΙ, δεν θα διστάσω να προκαλέσω τον δικαστικό έλεγχο των πράξεων αυτών για να προασπίσω τα εύλογα συμφέροντα του Πανεπιστημίου μου και το υψηλό επίπεδο των παρεχόμενων από αυτό σπουδών του.

10. Πώς αντιλαμβάνεστε την εξωστρέφεια του ΑΠΘ προς την κοινωνία, αλλά και την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα και με ποιους φορείς θα επιδιώξετε καλύτερη συνεργασία από αυτή που υπάρχει σήμερα;

Για την κοινωνία, θα πρέπει να πω ότι το Πανεπιστήμιο γενικά και το ΑΠΘ ειδικότερα θα της προσφέρει την καλύτερη δυνατή υπηρεσία εάν εκπληρώνει στο ακέραιο και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την αποστολή που του έχει αναθέσει το Σύνταγμα και οι νόμοι του κράτους. Τι περιμένει η κοινωνία από το Πανεπιστήμιο; Περιμένει κατά βάση να εξοπλίσει τα παιδιά της με τις γνώσεις εκείνες, που θα τα επιτρέψουν να διεκδικήσουν την δική τους ευκαιρία στη ζωή. Αυτό περιμένει. Από ’κει και πέρα, θεωρώ εύλογο η κοινωνία να προσβλέπει στο Πανεπιστήμιο για να λύσει και άλλα, δικά της προβλήματα. Πράγματι, το Πανεπιστήμιο είναι κι αυτό, ως ανήκον στον δημόσιο τομέα, μέρος της κρίσης που βιώνουμε κοντά δέκα χρόνια τώρα. Είναι καιρός να γίνει από μέρος της κρίσης, μέρος της λύσης. Κι αυτό θα επιδιώξω προσωπικά αν εκλεγώ Πρύτανης στο ΑΠΘ.

11. Σε τίτλους, ποιες είναι οι πρώτες 5 ιεραρχικά ταξινομημένες προτεραιότητές σας για το ΑΠΘ;

Το πιο καυτό για μένα ζήτημα είναι η ασφάλεια. Η βία και η ανομία μέσα στο Πανεπιστήμιο πρέπει να αντιμετωπιστούν σύμφωνα με τους νόμους που ισχύουν για όλη την επικράτεια.

Το δεύτερο είναι το αυτοδιοίκητο του Πανεπιστημίου. Η μεταρρύθμιση της Ανώτατης Εκπαίδευσης, που ανακόπηκε βίαια, θα πρέπει να ανακινηθεί προς την κατεύθυνση της απαγκίστρωσής μας από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό της κεντρικής εξουσίας.

Το τρίτο είναι η γραφειοκρατία. Η απλούστευση των διαδικασιών και η απαλλαγή από το άχθος των περιττών διοικητικών ενεργειών, αποτελεί προσωπική μου δέσμευση, ώστε να επανέλθει στο φυσικό της χώρο η χαρά της προσφοράς και της δημιουργίας.

Τέταρτο είναι το ζήτημα της επαρκούς χρηματοδότησης, που θα επιτευχθεί μέσω της αυτονόμησής μας, η οποία θα μας επιτρέψει να αξιοποιήσουμε τους πλούσιους ανθρώπινους και υλικούς πόρους μας που διαθέτουμε.

Ο πέμπτος στόχος είναι η ένταξή μας στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο εκπαίδευσης και έρευνας.